Blog
Thoughts on engineering, design, and building great products.
systemd và Dịch Vụ
systemd là init system điều khiển mọi dịch vụ trên Linux hiện đại. Học systemctl để bật/tắt/khởi động lại service, cho chúng tự chạy khi boot, viết unit file riêng, và xem log bằng journalctl.
SSH và Truyền File: ssh, scp, rsync
Cách bạn thực sự vào một server Linux từ xa: SSH với xác thực bằng key (an toàn hơn mật khẩu), file cấu hình tiện dụng, và truyền file bằng scp và rsync. Kỹ năng nền tảng cho mọi việc trên server.
Mạng Cơ Bản trên Linux
Xem địa chỉ IP và định tuyến (ip), kiểm tra cổng đang nghe (ss), thử kết nối (ping, curl), và hiểu phân giải tên (DNS, /etc/hosts). Đủ để chẩn đoán hầu hết sự cố mạng trên server.
User, Group và sudo
Linux là hệ đa người dùng. Bài này giải thích user và group được lưu ở đâu (/etc/passwd, /etc/shadow, /etc/group), cách tạo/quản lý, và vì sao nên dùng sudo thay vì đăng nhập thẳng bằng root.
Quản Lý Gói Phần Mềm: apt, dnf, apk
Cài, cập nhật và gỡ phần mềm trên Linux qua trình quản lý gói. Hiểu khác biệt giữa các họ distro (apt cho Debian/Ubuntu, dnf cho Fedora, apk cho Alpine) và phân biệt update danh sách gói với upgrade phần mềm.
Ổ Đĩa và Dung Lượng: df, du, lsblk, mount
\"Server hết disk\" là sự cố kinh điển. Bài này dạy quy trình xử lý: df xem filesystem nào đầy, du truy ra thư mục nào ngốn chỗ, find file lớn, cùng lsblk và mount để hiểu thiết bị lưu trữ.
Nén và Giải Nén: tar, gzip, zip
Gói nhiều file thành một và nén để backup hay di chuyển. Hiểu sự khác nhau giữa gói (tar) và nén (gzip), nhớ các cờ tar hay gây rối, và khi nào dùng tar.gz vs zip.