Blog
Thoughts on engineering, design, and building great products.
Mạng Hoạt Động Thế Nào: Chuyện Gì Xảy Ra Khi Bạn Mở Một Trang Web
Mở đầu series: lần theo hành trình của một request khi bạn gõ một địa chỉ web — từ phân giải DNS, bắt tay TCP, mã hóa TLS, tới HTTP và phản hồi. Mỗi chặng là một bài phía sau, ghép lại thành bức tranh mạng hoàn chỉnh.
Mô Hình Phân Tầng: OSI và TCP/IP
Khung tư duy quan trọng nhất của cả series: mạng được thiết kế thành các tầng, mỗi tầng lo một việc và dựa vào tầng dưới. Hiểu 7 tầng OSI, 4 tầng TCP/IP, và cách dữ liệu được đóng gói qua từng tầng.
Địa Chỉ IP và Subnet
Mọi thiết bị trên mạng có một địa chỉ IP. Bài này giải thích cấu trúc IPv4, phần mạng và phần host, subnet mask và ký pháp CIDR (/24), địa chỉ riêng (RFC 1918) vs công khai, và vì sao có IPv6.
Tầng Liên Kết: MAC, ARP và Switch
Trong một mạng nội bộ (LAN), các máy tìm và gửi dữ liệu cho nhau bằng địa chỉ MAC, không phải IP. Bài này giải thích MAC, vì sao cần cả MAC lẫn IP, giao thức ARP nối hai địa chỉ đó, và switch hoạt động thế nào.
Định Tuyến: Router, Gateway và Bảng Định Tuyến
Làm sao một gói tin đi từ máy bạn tới một máy chủ ở nửa kia thế giới? Bài này giải thích router, default gateway, bảng định tuyến, và cách gói tin nhảy qua từng chặng (hop) — quan sát thật bằng traceroute.
NAT và IP Riêng/Công Khai
Vì sao cả nhà dùng chung một IP công khai ra Internet? Bài này giải thích NAT — cơ chế router biến đổi IP riêng thành IP công khai, theo dõi bằng cổng, và vì sao kết nối từ ngoài vào cần port forwarding.
TCP và UDP: Cổng và Kết Nối
Deep-dive tầng giao vận: cổng định danh dịch vụ nào, bắt tay ba bước của TCP tạo kết nối tin cậy, các trạng thái kết nối, và UDP khi cần nhanh hơn là chắc. Quan sát thật bằng netstat và nc.