Blog
Thoughts on engineering, design, and building great products.
Mạng Cơ Bản trên Linux
Xem địa chỉ IP và định tuyến (ip), kiểm tra cổng đang nghe (ss), thử kết nối (ping, curl), và hiểu phân giải tên (DNS, /etc/hosts). Đủ để chẩn đoán hầu hết sự cố mạng trên server.
User, Group và sudo
Linux là hệ đa người dùng. Bài này giải thích user và group được lưu ở đâu (/etc/passwd, /etc/shadow, /etc/group), cách tạo/quản lý, và vì sao nên dùng sudo thay vì đăng nhập thẳng bằng root.
Quản Lý Gói Phần Mềm: apt, dnf, apk
Cài, cập nhật và gỡ phần mềm trên Linux qua trình quản lý gói. Hiểu khác biệt giữa các họ distro (apt cho Debian/Ubuntu, dnf cho Fedora, apk cho Alpine) và phân biệt update danh sách gói với upgrade phần mềm.
Ổ Đĩa và Dung Lượng: df, du, lsblk, mount
\"Server hết disk\" là sự cố kinh điển. Bài này dạy quy trình xử lý: df xem filesystem nào đầy, du truy ra thư mục nào ngốn chỗ, find file lớn, cùng lsblk và mount để hiểu thiết bị lưu trữ.
Nén và Giải Nén: tar, gzip, zip
Gói nhiều file thành một và nén để backup hay di chuyển. Hiểu sự khác nhau giữa gói (tar) và nén (gzip), nhớ các cờ tar hay gây rối, và khi nào dùng tar.gz vs zip.
Tiến Trình và Tín Hiệu
Deep-dive về thứ đang chạy trên hệ thống: tiến trình và quan hệ cha-con, xem bằng ps/top, chạy nền với &, và điều khiển bằng tín hiệu — vì sao kill -9 khác kill thường, và khi nào dùng cái nào.
Quyền Truy Cập: User, Group và chmod
Deep-dive cơ chế quyền của Linux: đọc chuỗi rwx, ba nhóm user/group/other, ký pháp octal, đổi quyền bằng chmod (octal và symbolic), đổi chủ bằng chown, và umask quyết định quyền mặc định.